Niets daarvan staat los van elkaar

Hallo,

Dank u dat u meer over Villa Paula wilt weten. Als u tot hier bent gekomen, kruist een stuk van uw weg de onze, en misschien delen wij meer dan het lijkt.

Wat volgt is geen advies en geen manier om u te vertellen hoe u zou moeten leven. Het is eenvoudigweg wat wij denken, en waarom wij de dingen doen zoals wij ze doen.

Er is een boek van Cortázar dat Reis rond de dag in 80 werelden heet. Ons bevalt de gedachte dat je niet één ding bent, maar tachtig tegelijk. Wij proberen alleen dat die tachtig werelden onderling een zekere samenhang hebben. Het lukt ons niet altijd. Maar als het lukt, gebeurt er iets merkwaardigs: die samenhang blijft niet staan, hij groeit.

Wij noemen het de cirkel, bij gebrek aan een beter woord.

Een tomaat die groeit in verzorgde grond en rijp wordt geoogst in plaats van groen, zodat hij het transport doorstaat, voedt beter. Dat is gezondheid, niet meer. Diezelfde tomaat reist niet, omdat hij van hier is, ligt niet wekenlang in een koelhuis en verliest onderweg niet wat hij had — hij kost de planeet dus minder. En omdat hij hier groeit, verdient iemand van hier eraan. Eén enkele handeling, met een zekere mate van oordeel verricht, dient drie dingen tegelijk.

Juist dat interesseert ons er het meest aan: de overlap. Als dingen om de juiste reden worden gedaan, vallen de voordelen samen. Je hoeft niet te kiezen tussen gezond, dichtbij en eerlijk, omdat het bijna altijd dezelfde, eerder genomen beslissing is. En het is bovendien meestal wat het lekkerst smaakt. Wij hebben er jaren over gedaan om dat te zien.

Wij zijn geen gezondheidsfanaten, dat gezegd hebbende. Ons lijkt het even gezond om een whisky te drinken, een bier, een goede sigaar of zomaar een hamburger. Wij zien het leven als een som van evenwichten, niet als een lijst verboden. Wij zeggen iets anders: dat het juiste en het aangename veel minder vaak tegenover elkaar staan dan ons is verteld.

Met het geërfde is het net zo. Aan de gevel hangt een met de hand op keramiek geschilderde Virgen de los Desamparados. Men weet niet wie haar gemaakt heeft: twee eeuwen geleden waren zulke stukken opdrachten van families en werden ze stuk voor stuk beschilderd. Wij hebben haar gerestaureerd, en uit de randversiering eromheen, met haar citrusvruchten en haar hoorn des overvloeds, ontstond een sinaasappelbloesem die vandaag ons teken is.

Kijk wat daarin zit. Twee Valencianen bij keuze restaureren een Madonna uit Valencia, die op haar beurt een eerbetoon is aan de citruscultuur, met het keramiekambacht van deze streek. En daaruit ontstaat uiteindelijk wat ons vandaag verbeeldt. Niemand dwong ons haar te restaureren. Wij deden het omdat het beter is te leven omringd door dingen waar iemand voor heeft gezorgd dan door onverschillige — en omdat de keramist die haar heeft gerestaureerd op een half uur afstand woont.

Bewaren betekent ook niet bevriezen. Voor deze percelen loopt een acequia, de oude irrigatie van de Valenciaanse huerta, en die is nog in bedrijf. Wij gebruiken haar niet: vloeiirrigatie zet onder water en verspilt veel water, de tuin loopt dus op druppelbevloeiing. De keramiek wordt bewaard omdat het zinvol is haar te bewaren; een systeem dat te veel water verbruikt niet. Voor een plek zorgen betekent niet herhalen wat men deed, maar begrijpen waaróm men het deed, en beslissen wat nog steeds zin heeft.

Wij zochten de Middellandse Zee en belandden hier om iets wat zelden op lijstjes staat: dit land leeft niet van wie er aankomt. Wij hebben gewoond op plekken waar een hele stad op het seizoen wacht en het humeur van de mensen ermee stijgt en daalt. Hier is dat niet zo, en daarom is een bezoeker voor niemand een probleem.

Mensen willen de wereld zien zolang de wereld bestaat, en dat zal niet veranderen; wat kan veranderen is alleen het hóe. Er is een manier van reizen die bestaat uit een lijst maken en die afvinken: aankomen, fotograferen, vertrekken. Die laat de reiziger weinig na en de bezochte plek nog minder.

Hier wordt Valenciaanse paella gekookt, asado uit het noorden van Argentinië, Italiaanse pizza en empanadas, en bij sommige maaltijden is er flamenco, die Andalusisch is en niet Valenciaans. Wij weten dat en beweren niets anders. Hij is er omdat er in combinatie met een paella boven het vuur iets moeilijk verklaarbaars gebeurt: de mensen vallen stil. Zeggen waar elk ding vandaan komt lijkt ons de enige manier om het te respecteren — en om wie een plek wil leren kennen te respecteren en te laten weten wat hij eet.

Bijna niets van wat hier is, hebben wij alleen gedaan. De Madonna is door een keramist gerestaureerd, de randversiering door een ander geschilderd, de rijst wordt onderzocht door iemand die al jaren aan één enkel gerecht werkt. Zo werken kost meer en duurt langer dan kant-en-klaar kopen. Maar het is ook het enige wat maakt dat deze plek op geen andere lijkt — en dat, als er iemand komt, het geld binnen een straal van een paar kilometer blijft in plaats van naar een hoofdkantoor in een ander land te gaan.

Een deel daarvan was ons in het begin niet duidelijk, en het is ons vandaag het belangrijkste. Gasten ontvangen dwingt je uit te leggen wat je doet, en bij het uitleggen begrijp je het beter en doe je het beter. Een gast vraagt waarom de tomaat zo smaakt, en die vraag verandert de tuin van het jaar daarop. Iemand blijft voor de keramiek staan, en wij leren uiteindelijk waar zij vandaan komt. Iemand komt terug, en dat maakt het mogelijk hier werk te blijven geven.

Zorgen voor het land, voor de kunst, voor het eten en voor de gasten lijken ons geen vier verschillende taken. Het is hetzelfde, van vier kanten bekeken, en elke ronde maakt alles een beetje beter. Daarom zijn wij er ook niet in geïnteresseerd groot te worden: één huis, één gezelschap na het andere, tijd genoeg om de dingen goed te doen. Was dit groter, dan zou het zo niet meer werken.

Op een gegeven moment begrijp je dat je hier maar even langskomt, en dat dat langskomen iets zou moeten betekenen. Wij denken er niet aan een erfenis na te laten — dat zou te groot voor ons zijn. Wij denken eraan samenhangend te zijn zolang het duurt.

Als u tot hier heeft gelezen, weet u al bijna alles wat er over deze plek te weten valt. En als iets daarvan lijkt op uw manier om het leven te zien, zullen wij elkaar waarschijnlijk tegenkomen.

Paula en Diego